W Stalowej Woli ruszyła budowa Zakładu Odzysku Energii, a niedowiarkom rosną kaktusy

Poniedziałek, 26 października 2026 roku, zapisze się w kronikach Stalowej Woli jako dzień symbolicznego wbicia łopaty pod jedną z najważniejszych inwestycji w historii miasta. Na działce przy ul. Seulskiej oficjalnie wystartowała budowa Zakładu Odzysku Energii z Frakcji Energetycznej Odpadów (RDF, pre-RDF). Choć dla samorządu to gigantyczny krok w przyszłość, lokalni sceptycy mogą mieć poważny problem. Przez ostatnie lata w kuluarach powtarzano bowiem z ironią: „Prędzej mi kaktus na ręce wyrośnie, niż Stalowa Wola zbuduje taką instalację”.

Podczas uroczystości prezydent Miasta Stalowej Woli Lucjusz Nadbereżny przypomniał o gospodarczej tożsamości miasta i jego przemysłowych korzeniach:

- Jesteśmy w przededniu 90-lecia obchodów Centralnego Okręgu Przemysłowego. 90 lat temu pierwsi budowniczowie przybywali na tereny niedaleko stąd, wyznaczali miejsce pod budowę Elektrowni Stalowa Wola, Zakładów Południowych. Oni patrzyli na możliwości, ale zaczynem tego wszystkiego była energia, energia, która jest tak bardzo potrzebna dla gospodarki i dla rozwoju. Dzisiaj, miejmy tego świadomość, niezależnie od tego, jak nazwiemy tę instalację, czy będzie to zakład odzysku energii, czy spalarnia, pod względem technologicznym jest to elektrociepłownia, elektrownia wykorzystująca zasób, który każdy z nas produkuje każdego dnia, czyli odpady. To najlepszy możliwy sposób zabezpieczenia przyszłości: wykorzystanie tego zasobu i przekształcenie go w procesie obróbki termicznej w energię i moc, które będą przynosiły oszczędności oraz umożliwią dalszy rozwój, a także zysk, który będzie wypracowywany dla miasta Stalowej Woli, jego mieszkańców i całego regionu.

Prezydent Nadbereżny wyraził również uznanie dla kadry Miejskiego Zakładu Komunalnego oraz tempa prac przygotowawczych:

- Chciałbym dzisiaj wyrazić wielką dumę, jako prezydent miasta Stalowej Woli, że mamy u siebie, tutaj w Stalowej Woli, w naszej spółce, jaką jest Miejski Zakład Komunalny, zespół ludzi, który był w stanie podjąć się technologicznego, inżynieryjnego, projektowego wyzwania tego, aby przygotować, aby realizować taką inwestycję. Naprawdę jesteśmy dumni z tego, że miasto Stalowa Wola ma takie kompetencje w ludziach, którzy takie projekty tworzą - podkreślił prezydent Nadbereżny, wyrażając także szczególne słowa podziękowania za podejmowane odważne, przyszłościowe decyzje, w stronę Radnych obecnej i poprzedniej kadencji, na czele w przewodniczącą Agatą Krzek i długoletnim przewodniczącym Stanisławem Sobierajem, obecnie wicestarostą stalowowolskim oraz wójtów sąsiednich Gmin.

Kluczowym głosem uroczystości było wystąpienie prezesa Miejskiego Zakładu Komunalnego Radosława Sagatowskiego, który zaznaczył, że projekt od początku tworzony był z myślą o ludziach, a nie czystym zysku:

- Gdy rozmawialiśmy o tej inwestycji po raz pierwszy, nie zadaliśmy sobie pytania: ile na tym zarobimy, ale zadawaliśmy o wiele ważniejsze pytanie: co to da naszym mieszkańcom? W gospodarce komunalnej nie ma miejsca na kompromisy, kiedy w grę wchodzą portfele ludzi, którzy nam zaufali. Każdy z nas widzi, jak drastycznie rosną koszty życia, jak drożeje energia i jak skomplikowane staje się zarządzanie odpadami w gminach. Łatwo jest rozłożyć ręce i podnieść ceny. Sztuką lidera, a do tego powołana jest nasza spółka komunalna, jest szukanie rozwiązań, które chronią lokalną społeczność przed skutkami kryzysu. Wbijając tę łopatę w ziemię, budujemy coś więcej niż tylko budynek i kotły. Budujemy poczucie bezpieczeństwa, stabilności i samorządowej niezależności na trudne czasy.

Głos zabrała również senator Janina Sagatowska, dziękując samorządowcom oraz mieszkańcom za konsekwencję:

- Chcę bardzo podziękować mieszkańcom, którzy poprzez swoich wybranych radnych tak pięknie, zgodnie pracują nad wielkimi projektami. Pracują też nad małymi, ale co jest istotne, pracują nad tymi wielkimi i bardzo trudnymi.

Poseł Rafał Weber podsumował drogę, jaką przeszedł projekt od fazy koncepcyjnej do realizacyjnej oraz przypomniał o wywalczonym finansowaniu:

- Bardzo gorąco dziękuję panu prezydentowi Lucjuszowi Nadbereżnemu za tę inicjatywę, bo wiemy, że na początku to pan prezydent był motorem napędowym, to pan prezydent dążył do tego, żeby Stalowa Wola i cały region uzyskały taką instalację pozyskiwania energii z odpadów komunalnych. Bardzo gorąco, panie prezydencie, dziękuję za pana upór, konsekwencję i takie faktycznie bardzo dobre poprowadzenie tego projektu na tym etapie przygotowania i opowiedzenie o nim w ramach konsultacji społecznych. Cieszę się bardzo, że decyzje o jej finansowaniu, zarówno przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska w tej formie dotacyjnej 70 mln zł, jak i w formie pożyczkowej, ponad 200 mln zł, zapadały jeszcze w 2023 roku.

Starosta stalowowolski Janusz Zarzeczny zwrócił uwagę na to, jak percepcja projektu zmieniała się na przestrzeni lat:

- Wydawało się to taką utopią trochę, nawet, bym powiedział, rzeczą niemożliwą, a dzisiaj stało się faktem. Uważam, że ta inwestycja jest wzorcową, jeśli chodzi o ochronę środowiska. To jest niesamowite wykorzystanie dzisiejszej techniki, żeby chronić środowisko.

Dyrektor Departamentu Ochrony Środowiska Urzędu Marszałkowskiego Andrzej Kulig, reprezentujący marszałka województwa podkarpackiego Władysława Ortyla, sformułował zwięzłą i dobitną diagnozę polityki energetycznej:

- Chciałbym zwrócić uwagę na to, że instalacje termicznego przetwarzania odpadów mają dwie podstawowe cechy. Stanowią, po pierwsze, uzupełnienie systemu gospodarki w obiegu zamkniętym, a więc to, co w tej chwili jest na topie, co jest najbardziej wspierane przez Unię Europejską oraz z drugiej strony jest to jedna z najbardziej kontrolowalnych instalacji, ponieważ żadna z instalacji do przetwarzania odpadów nie daje się tak dokładnie kontrolować jak instalacja do termicznego przetwarzania odpadów z odzyskiem energii.

Inwestycja o wartości 313 mln zł realizowana jest przez konsorcjum firm SBB Energy S.A. z Opola oraz AJ Profibud Sp. z o.o. z Chmielnika. Przedstawiciele wykonawców zadeklarowali pełną gotowość do prowadzenia prac. Wiceprezes zarządu SBB Energy S.A. Artur Brzdękiewicz, przypomniał o dotychczasowym etapie prac przygotowawczych:

- Od podpisania umowy współpracujemy już ponad rok, dlatego dzisiejsza uroczystość, to nie jest rozpoczęcie naszej współpracy, ale rozpoczęcie kolejnego etapu, który wreszcie możemy zobaczyć. Przed nami kolejne wyzwania, projektowe, inżynieryjne, budowlane, technologiczne. Wszystko to wymaga dobrej organizacji współpracy, którą tutaj mamy.

Z kolei prezes zarządu AJ Profibud Ryszard Kurpyta, podkreślił wagę odpowiedzialności i partnerskich relacji:

- Wbicie pierwszej łopaty to zawsze jeden z najważniejszych momentów w całym procesie budowlanym. Dla inwestora jest to chwila, w której wszystkie plany, wizje i miesiące ciężkiej pracy przygotowawczej zaczynają materializować się na jego oczach. Z kolei dla nas, dla wykonawców, jest to taki moment, w którym też po długich miesiącach prac projektowych bierzemy pełną odpowiedzialność w terenie za to, aby przekuć te wszystkie plany i wizje w rzeczywistość.

Projekt, którego uruchomienie zaplanowano na 2029 rok, przyniesie konkretne zyski technologiczne i finansowe. Energia cieplna w sezonie letnim w 100% zaspokoi zapotrzebowanie na ciepłą wodę użytkową dla mieszkańców, a w sezonie grzewczym pokryje ok. 30% całkowitego zapotrzebowania na ciepło. Energia elektryczna zabezpieczy potrzeby własne zakładu, a nadwyżki zasilą sieć elektroenergetyczną.

Budowa już się rozpoczęła i nabiera rozpędu. W Stalowej Woli czas słów niedowierzania ustąpił miejsca czystej, inżynieryjnej praktyce, dobrej współpracy, wytężonej pracy i konsekwencji.

Wygląda na to, że jedynym odpadem, którego nowa instalacja MZK nie przetworzy na energię, są kaktusy z rąk lokalnych malkontentów.