Atom, kolej i przemysłowa odwaga. Stalowa Wola planuje przyszłość w skali regionu

W symbolicznej przestrzeni Muzeum Centralnego Okręgu Przemysłowego w Stalowej Woli, podczas sesji Rady Miejskiej, 15 października 2026 roku, historia spotkała się z wizją przyszłości. Radni przez aklamację przyjęli dwa ważne punkty, wyznaczające kierunki rozwoju miasta, a podczas obrad m.in. zaprezentowano plany dotyczące małych reaktorów jądrowych SMR w technologii BWRX-300 oraz strategicznych inwestycji kolejowych. Podpisano również porozumienie dotyczące współpracy przy realizacji łącznicy kolejowej ze Strategicznym Parkiem Inwestycyjnym. To plany, które mogą wzmocnić pozycję Stalowej Woli i stać się impulsem rozwojowym dla obszaru zamieszkanego przez ponad 400 tysięcy osób. 

Wybór Muzeum COP na miejsce obrad miał szczególną wymowę. To właśnie idea Centralnego Okręgu Przemysłowego dała początek Stalowej Woli, miastu zbudowanemu jako symbol gospodarczych ambicji II Rzeczypospolitej. Dzisiejsze plany rozwoju energetyki, przemysłu i transportu nawiązują do tej tradycji, choć odpowiadają na wyzwania zupełnie innej epoki. Niemal dziewięć dekad po rozpoczęciu realizacji COP, Stalowa Wola ponownie staje przed szansą cywilizacyjnego skoku. 

Mały atom, wielkie możliwości 

Jednym z punktów sesji była prezentacja planowanej inwestycji Orlen Synthos Green Energy, dotyczącej budowy małych reaktorów modułowych SMR w technologii BWRX-300 na terenie Stalowej Woli, który przedstawili przedstawiciele OSGE: Bartosz Fijałkowski, Robert Truszkowski i Marcin Ciepliński. Projekt wpisuje się w poszukiwanie stabilnych, niskoemisyjnych źródeł energii, które mogą stanowić zaplecze dla nowoczesnego przemysłu i inwestycji wymagających dużych, przewidywalnych dostaw energii. Dla Stalowej Woli ewentualna realizacja projektu oznaczałaby nie tylko nowy rozdział w historii lokalnej energetyki, lecz także szansę na wzmocnienie atrakcyjności inwestycyjnej całego regionu. 

Projekt wymaga oczywistego przejścia kolejnych etapów przygotowawczych, procedur inwestycyjnych i administracyjnych, ale jego znaczenie wykracza jednak poza samą produkcję energii. Dostęp do stabilnego źródła zasilania może stać się jednym z czynników decydujących o lokalizacji nowych zakładów przemysłowych oraz rozwoju technologii wymagających wysokiej niezawodności energetycznej. 

- Stalowa Wola nie może być wyłącznie miejscem, które korzysta ze zmian zachodzących w gospodarce. Chcemy być ośrodkiem, w którym rozwijają się nowoczesne technologie, przemysł i rozwiązania energetyczne decydujące o konkurencyjności Polski na kolejne dekady. Energetyka jądrowa, rozwój przemysłu i nowoczesna kolej muszą tworzyć jeden spójny system. To właśnie tak budujemy przyszłość miasta i regionu - podkreśla prezydent Miasta Stalowej Woli Lucjusz Nadbereżny. 

Kolej, która dowiezie rozwój 

Drugim filarem przedstawionej wizji jest kolej. Podczas sesji zaprezentowano planowane inwestycje kolejowe, a także podpisano porozumienie dotyczące współpracy przy realizacji łącznicy łączącej linię kolejową nr 68 z obszarem Strategicznego Parku Inwestycyjnego w Stalowej Woli. To ważne porozumienie podpisali: Prezydent Miasta Stalowej Woli Lucjusz Nadbereżny, Wicemarszałek Województwa Podkarpackiego Piotr Pilch oraz Rafał Banaszkiewicz, Dyrektor, Pełnomocnik Zarządu ds. przygotowania inwestycji PKP PLK. 

To rozwiązanie ma znaczenie znacznie większe niż samo usprawnienie transportu. Bezpośredni dostęp kolejowy do terenów przemysłowych może ułatwić przewóz surowców, gotowych produktów i wielkogabarytowych elementów potrzebnych przy realizacji inwestycji energetycznych. Może również zwiększyć możliwości logistyczne przemysłu obronnego, w tym Huty Stalowa Wola, oraz otworzyć drogę do rozwoju połączeń pasażerskich obsługujących pracowników nowych zakładów. 

Rada Miejska wyraziła zdecydowane poparcie dla Zintegrowanej Sieci Kolejowej i rozwoju Magistrali Wschodniej. Szczególnie istotny jest ciąg komunikacyjny Rzeszów-Nisko-Stalowa Wola-Lublin-Warszawa, a także postulowane połączenie Stalowej Woli z Sandomierzem. W dalszej perspektywie rozwiązania te mogłyby poprawić dostępność komunikacyjną północnego Podkarpacia i ułatwić jego powiązanie z najważniejszymi ośrodkami gospodarczymi kraju. 

Bezpośrednie połączenie kolejowe ze Strategicznym Parkiem Inwestycyjnym może również pomóc w budowaniu przewagi konkurencyjnej regionu. Dla inwestorów liczy się bowiem nie tylko dostępność terenów i pracowników, lecz także możliwość sprawnego transportu towarów oraz niezawodne połączenia z krajową siecią logistyczną. W przypadku przemysłu obronnego infrastruktura kolejowa ma dodatkowo znaczenie strategiczne, wspierając bezpieczeństwo łańcuchów dostaw i transport produktów o szczególnym znaczeniu dla Polski. 

Oba dokumenty przyjęte podczas sesji Rady Miejskiej 15 października 2026 roku uzyskały poparcie przez aklamację. Ten sposób przyjęcia uchwały dotyczącej Roku COP oraz stanowiska w sprawie rozwoju kolei podkreśla wagę spraw, których konsekwencje mogą kształtować gospodarkę miasta przez kolejne dziesięciolecia. 

Pentapolis. Pięć miast, wspólna przyszłość 

Kolej może stać się również fundamentem nowego układu gospodarczego i społecznego w tej części Polski. W przyjętym stanowisku Rada Miejska poparła budowę nowego odcinka linii kolejowej między Janowem Lubelskim a Hutą Deręgowską, przygotowywanego w ramach programu „Kolej+”. Inwestycja ta ma pomóc w lepszym skomunikowaniu Janowa Lubelskiego z północnym Podkarpaciem i wzmocnić regionalne powiązania gospodarcze oraz społeczne. W pracach i sukcesach dotyczących rozwoju kolei od lat pracuje Poseł na Sejm RP Rafał Weber, który kilkukrotnie zabierał głos podczas tej sesji Rady Miejskiej. 

To ważny element szerszej koncepcji współpracy pięciu miast: Stalowej Woli, Niska, Tarnobrzega, Sandomierza i Janowa Lubelskiego. Idea Pentapolis zakłada budowanie wspólnego potencjału obszaru obejmującego trzy województwa: podkarpackie, lubelskie i świętokrzyskie. Łącznie może on oddziaływać na życie i perspektywy rozwojowe ponad 400 tysięcy mieszkańców. 

Nie chodzi o tworzenie kolejnej administracyjnej struktury, lecz o lepsze wykorzystanie tego, co już istnieje: potencjału przemysłowego Stalowej Woli, funkcji gospodarczych Niska i Tarnobrzega, dziedzictwa oraz atrakcyjności Sandomierza oraz roli Janowa Lubelskiego w systemie regionalnych powiązań. Sprawna kolej może zmienić sąsiedztwo miast w rzeczywistą współpracę, ułatwiając dojazdy do pracy, rozwój przedsiębiorstw i dostęp do usług. 

Pentapolis to wizja, w której granice województw nie muszą być granicami ambicji. Zamiast konkurować o ograniczone zasoby, miasta mogą wspólnie wzmacniać znaczenie całego obszaru w rozmowach o inwestycjach, transporcie i przyszłości Polski Wschodniej. Lepsze połączenia kolejowe mogą stać się jednym z najważniejszych narzędzi budowania takiej współpracy. 

Dziedzictwo COP zobowiązuje 

Ważnym dopełnieniem obrad było ustanowienie roku 2027 w Stalowej Woli Rokiem Centralnego Okręgu Przemysłowego. Przyszły rok przyniesie 90. rocznicę rozpoczęcia realizacji tego wielkiego projektu gospodarczego II Rzeczypospolitej. 

COP stworzył podwaliny Stalowej Woli i zmienił gospodarczy krajobraz regionu. Z inicjatywy Eugeniusza Kwiatkowskiego powstawały zakłady przemysłowe, infrastruktura energetyczna i nowe osiedla mieszkaniowe. Stalowa Wola stała się jednym z najbardziej wyrazistych symboli tego przedsięwzięcia, miastem zaprojektowanym i zbudowanym od podstaw w niezwykle krótkim czasie. 

Rok COP ma być okazją do przypomnienia tej historii, ale również do pokazania, że jej znaczenie nie ogranicza się do przeszłości. Dzisiejsze inwestycje energetyczne i transportowe mogą być kolejnym etapem rozwoju, w którym przemysł, infrastruktura i odważne myślenie o przyszłości ponownie staną się siłą napędową miasta, a Muzeum Regionalne w Stalowej Woli przygotowało przygotowało bardzo ciekawe propozycję na ten czas. 

Stalowa Wola chce połączyć te elementy w jeden plan. Małe reaktory modułowe, kolej, Strategiczny Park Inwestycyjny i koncepcja Pentapolis nie są odrębnymi hasłami, lecz częściami większej opowieści o regionie, który chce aktywnie uczestniczyć w gospodarczej transformacji Polski. 

Przyszłość nie zaczyna się od jednej inwestycji. Zaczyna się wtedy, gdy energia, infrastruktura, przemysł i współpraca regionalna tworzą wspólny kierunek. Stalowa Wola ma ambicję wyznaczać go tak, jak przed laty wyznaczała go idea Centralnego Okręgu Przemysłowego. Hasło wypowiedziane przez gen. Tadeusza Kasprzyckiego: STALOWA WOLA NARODU POLSKIEGO WYBICIA SIĘ NA NOWOCZESNOŚĆ nadal pozostają aktualne.